11
വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയിലെ നൂതന പ്രവണതകളും ഇന്ത്യന് സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയും
ഇന്ത്യന് സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ (Indian Economy) ചലനാത്മകമായ വളര്ച്ചയില് നിര്ണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ് വിനോദസഞ്ചാര മേഖല. കേവലം കാഴ്ചകള് കാണുന്നതിനപ്പുറം, ഇന്ന് ടൂറിസം എന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാന സ്രോതസ്സുകളെയും തൊഴില് മേഖലകളെയും അടിമുടി മാറ്റിമറിക്കുന്ന വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ടൂറിസം സങ്കല്പ്പങ്ങളില് നിന്ന് മാറി, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെയും മാറുന്ന ഉപഭോക്തൃ ശീലങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തില് പുതിയ നൂതന പ്രവണതകളാണ് (Latest Trends) ഇന്ന് വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയില് ദൃശ്യമാകുന്നത്.
- ദേശീയ വരുമാനവും ടൂറിസവും (Economic Impact & GDP)
ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ജി.ഡി.പി (GDP) വളര്ച്ചയിലും വിദേശനാണ്യ ശേഖരത്തിലും ടൂറിസം ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനം വളരെ വലുതാണ്.
ജി.ഡി.പി പങ്കാളിത്തം: ഏറ്റവും പുതിയ സാമ്പത്തിക കണക്കുകള് പ്രകാരം ഇന്ത്യയുടെ ആകെ ദേശീയ വരുമാനത്തിന്റെ (GDP) 5.2% മുതല് 6.6% വരെ സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് ട്രാവല് ആന്ഡ് ടൂറിസം മേഖലയാണ്. ഏകദേശം 230 ബില്യണ് ഡോളറിലധികം മൂല്യമുള്ള വലിയൊരു സാമ്പത്തിക ഘടകമാണിത്.
തൊഴിലവസരങ്ങള്: ഇന്ത്യയിലെ ആകെ തൊഴില് ശക്തിയുടെ 13 ശതമാനത്തിലധികം ആളുകള് ജീവിക്കുന്നത് ടൂറിസത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്. ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, ട്രാന്സ്പോര്ട്ട്, ഹാന്ഡിക്രാഫ്റ്റ്സ് (കൈത്തറി/കരകൗശലം), ഗൈഡുകള്, പ്രാദേശിക ചെറുകിട കച്ചവടക്കാര് എന്നിവരിലേക്ക് ടൂറിസത്തിലൂടെ നേരിട്ടും അല്ലാതെയും പണമെത്തുന്നു.
വിദേശനാണ്യ വരുമാനം (Foreign Exchange): അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദസഞ്ചാരികളില് നിന്ന് പ്രതിവര്ഷം 35 ബില്യണ് ഡോളറിലധികം വിദേശനാണ്യമാണ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. ആഗോള വിനോദസഞ്ചാര സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയില് ആദ്യത്തെ 10 സ്ഥാനങ്ങളില് ഇന്ത്യ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയിലെ നൂതന പ്രവണതകള് (Emerging Trends)
കാലഘട്ടത്തിനനുസരിച്ച് സഞ്ചാരികളുടെ താല്പര്യങ്ങളിലും യാത്രാ രീതികളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് വന്നിട്ടുള്ളത്. അതില് പ്രധാനപ്പെട്ട ചില പ്രവണതകള് താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
എ. ആത്മീയ ടൂറിസത്തിന്റെ കുതിച്ചുചാട്ടം (Spiritual Tourism)
ഇന്ത്യന് ടൂറിസത്തെ നിലവില് ഏറ്റവും കൂടുതല് മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത് ആത്മീയ യാത്രകളാണ്. അയോധ്യ, വാരണാസി, അമൃതസര്, പുരി, ശബരിമല, തിരുപ്പതി തുടങ്ങിയ തീര്ത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് യുവാക്കളും കുടുംബങ്ങളും റെക്കോര്ഡ് എണ്ണത്തിലാണ് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. കേന്ദ്ര സര്ക്കാരിന്റെ ‘പ്രസാദ്’ (PRASHAD) പദ്ധതി വഴി ഈ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് വലിയ രീതിയില് വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ബി. ഇന്വേര്ഡ് വാണ്ടര്ലസ്റ്റ് & ഡ്രൈവ്ക്കേഷന്സ് (Inward Wanderlust)
‘ആദ്യം സ്വന്തം രാജ്യം കാണുക’ (Inward Wanderlust) എന്ന ചിന്താഗതി ഇന്ത്യന് സഞ്ചാരികള്ക്കിടയില് ശക്തമായിട്ടുണ്ട്. വിദേശയാത്രകള്ക്ക് പകരം ഇന്ത്യയിലെ അധികം അറിയപ്പെടാത്ത സ്ഥലങ്ങള് തേടിപ്പോകാനാണ് ആളുകള്ക്കിഷ്ടം. മികച്ച ദേശീയപാതകളും എക്സ്പ്രസ്സ് വേകളും വന്നതോടെ, ഹ്രസ്വദൂര വിമാനയാത്രകള്ക്ക് പകരം സ്വന്തം വാഹനങ്ങളില് ദീര്ഘദൂര യാത്രകള് നടത്തുന്ന ‘ഡ്രൈവ്ക്കേഷന്സ്’ (Drivecations) ഇന്ന് വലിയ ട്രെന്ഡാണ്.
സി. വര്ക്കേഷനുകളും ഡിജിറ്റല് നൊമാഡുകളും (Workations & Digital Nomads)
വര്ക്ക് ഫ്രം ഹോം രീതികളുടെ തുടര്ച്ചയായി, പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള സ്ഥലങ്ങളില് താമസിച്ച് ജോലി ചെയ്യുന്ന ‘വര്ക്കേഷന്’ (Workation) രീതി സജീവമായി തുടരുന്നു. ഗോവ, ഹിമാചല് പ്രദേശ്, കേരളത്തിലെ മൂന്നാര്, വാഗമണ് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങള് മികച്ച ഇന്റര്നെറ്റ് സൗകര്യങ്ങളുള്ള വര്ക്കേഷന് ഹബുകളായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
ഡി. വെല്നസ് & മെഡിക്കല് ടൂറിസം (Wellness & Medical Tourism)
ആയുര്വേദം, യോഗ, പ്രകൃതിചികിത്സ എന്നിവയ്ക്കായി വിദേശത്തുനിന്നും ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളില് നിന്നും ആളുകള് എത്തുന്ന വെല്നസ് ടൂറിസം വിപണി അതിവേഗം വളരുകയാണ്. ഇതുകൂടാതെ, കുറഞ്ഞ ചെലവില് മികച്ച ചികിത്സ തേടി വിദേശികള് എത്തുന്ന മെഡിക്കല് ടൂറിസത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാന് രാജ്യത്ത് പ്രത്യേക മെഡിക്കല് ഹബുകളും സര്ക്കാര് ഒരുക്കുന്നുണ്ട്.
ഇ. ഇക്കോ-ടൂറിസവും സ്ലോ ട്രാവലും (Eco-Tourism & Sustainable Travel)
പരിസ്ഥിതിക്ക് ദോഷം വരുത്താത്ത യാത്രകള്ക്കാണ് (Sustainable Travel) പുതിയ തലമുറ പ്രാധാന്യം നല്കുന്നത്. പ്ലാസ്റ്റിക് പൂര്ണ്ണമായും ഒഴിവാക്കിയുള്ള ഹോംസ്റ്റേകള്, സോളാര് ഊര്ജ്ജം ഉപയോഗിക്കുന്ന റിസോര്ട്ടുകള്, പ്രാദേശിക തനിമയുള്ള ഭക്ഷണരീതികള് എന്നിവയ്ക്ക് വിപണിയില് പ്രിയമേറുന്നു. ആഡംബരത്തിനപ്പുറം യാത്രയുടെ അനുഭവങ്ങള്ക്ക് പ്രാധാന്യം നല്കുന്ന ‘സ്ലോ ട്രാവല്’ രീതിയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
- വളര്ച്ചയ്ക്ക് കരുത്താകുന്ന നയങ്ങള്
ഭാരത് ഗൗരവ് ടൂറിസ്റ്റ് ട്രെയിനുകള്, വന്ദേ ഭാരത് എക്സ്പ്രസ്സുകള്, പ്രാദേശിക വിമാന സര്വീസുകള് വര്ദ്ധിപ്പിച്ച ‘ഉഡാന്’ (UDAN) പദ്ധതി, ഇ-വിസ സംവിധാനങ്ങള് എന്നിവയെല്ലാം യാത്രകള് കൂടുതല് സുഗമമാക്കി. ടൂറിസം കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള കണക്റ്റിവിറ്റി വര്ദ്ധിച്ചത് ഗ്രാമീണ മേഖലകളിലേക്ക് നിക്ഷേപങ്ങള് എത്തിക്കാനും പ്രാദേശിക വികസനത്തിനും കാരണമായി.
കോര്പറേറ്റ് നിക്ഷേപങ്ങളും നവീന സാങ്കേതികവിദ്യകളും (AI അസിസ്റ്റഡ് ട്രിപ്പ് പ്ലാനിങ് ഉള്പ്പെടെ) ടൂറിസം മേഖലയെ നവീകരിക്കുമ്പോള്, അത് നേരിട്ട് സ്വാധീനിക്കുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെയാണ്. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങള് ഇനിയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെയും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ നയങ്ങള് കര്ശനമാക്കുന്നതിലൂടെയും വരും ദശകത്തില് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാലാമത്തെ ടൂറിസം സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയായി മാറാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ് ഇന്ത്യ.